KLFM

Igor Štiks – Identitet ubija, zar ne?

Zbog pripreme novogodišnjeg KUPEK izdanja u ovu nedjelju slušamo jednu od starijih emisija koja je danas gotovo jednako aktualna. Na proljeće ove godine svjedočili smo radničkom buntu po gradovima Bosne i Hercegovine. Taj bunt još uvijek tinja, a trenutno se ogleda kroz radnike nekoliko tuzlanskih tvornica koji su pješice krenuli ka granici sa Hrvatskom u potrazi za nekim drugim životom.

Ova emisija je snimana neposredno nakon što se Bosnom i Hercegovinom zakotrljao kamen nezadovoljstva, a sumirali smo utiske sa jednim od autora knjige „Pravo na pobunu – uvod u anatomiju građanskog otpora“, koja je nastala nakon studentske pobune u Hrvatskoj, 2009. godine, ali i učesnikom prvih plenuma u Sarajevu. U 87. KUPEK-u slušamo Igora Štiksa, pisca, aktivistu, jednog od pokretača Subversive festivala…

Tamo neke 2006. godine Igor Štiks je napisao roman „Elijahova stolica“. Radnju je dobrim dijelom smjestio u Sarajevo, i to u ono Sarajevo tokom prvih dana najduže opsade jednog grada u istoriji. U tom Sarajevu našao se i Richard Richter, austrijski pisac srednjih godina, u potrazi za korjenima. Od sina nacističkog vojnika Richard, prosto rečeno, od počinioca, Richard se iz Sarajeva vraća kao sin sarajevskog Jevreja, dakle od žrtve.

Kako bi se ponašao Richard danas, u februaru 2014. godine, kad je opsada prošlost, ali kad je ljudsko dostojanstvo degradirano možda čak i više nego za vrijeme opsade?

Kako bi se ponašao danas kad vidi zatvorene muzeje, relativno mrtvu pozorišnu scenu, za razliku od one koja je tokom opsade bila življa nego ikad, baš u prkos zlu? Da li bi danas upoznao Almu Filipović koja je tada rekla proročke riječi da je zlo koje je tad okruživalo grad ogledalo Evrope budućnosti, ali koja se bez obzira na to borila protiv tog zla koje se danas zaista ogleda u fašizaciji Evrope.

Što bi rekao starac Simon, koji je gledajući u šta se Sarajevo pretvaralo tih mračnih godina rekao da je Sarajevo samo jedan u nizu gradova poput Trsta, Varšave, Lavova, Jeruzalema, Istanbula, Soluna koji odumire kao Grad jer: „kad branitelji svedu obranu Grada na samo jedan nacionalni ili religijski nazivnik tada će bitka za Grad biti izgubljena, bez obzira na ishod na bojnom polju“? Da li bi danas promijenio mišljenje?

I na kraju da li je pobuna danas, baš kao i sve ostalo postala roba i da li identitet ubija, kao što je u romanu „Elijahova stolica“ ubilo glavnog lika?

Toliko pitanja, a odgovore na ova, ali i na još poneka u KUPEK-u# 87, u nedjelju od 16 h, daje Igor Štiks.